غلامحسين محرمى

269

تاريخ تشيع از آغاز تا پايان عصر غيبت صغرى ( فارسي )

اجاع الله من اشبعتموه * و اشبع من بجوركم اجيعا « 1 » بمرضىّ السياسه هاشمى * يكون حيا لامّته ربيعا « 2 » « 3 » دكتر شوقى ضيف مىگويد : « شيعيان در عراق ، خراسان و حجاز اشعار كميت را به همديگر منتقل مىكردند ؛ بدين سبب امويان و والى آنها در عراق يوسف بن عمر ثقفى از سوى كميت شديدا احساس خطر كردند » . « 4 » ابو الفرج اصفهانى دربارهء كميت گفته است : كميت اسدى شاعر بزرگ شيعى در دوران اختناق بنى اميه به هر صورتى بود ، از جواب شاعرانى كه دشمن على عليه السّلام بودند و به بنى اميه دل بسته بودند و برضد خاندان پيامبر شعر مىگفتند ، بازنمىماند ؛ از جمله شاعرى به نام حكيم بن عباس كلبى كه على عليه السّلام را هجو كرده بود و از قحطانيان به شمار مىآمد ، كميت به‌شدت به او حمله كرد و در اشعارش او را رودرروى بزرگان قريش و عدنانيان قرار داد ؛ از اين راه او را هجو نمود و مغلوبش كرد . « 5 » گاهى نيز شاعران بدون اين‌كه نام‌شان را فاش كنند ، پاسخ شاعران حكومتى را مىدادند و آنان را هجو مىكردند و مىكوبيدند ؛ از جمله سعيد بن حميد كه در دورهء حكومت مستعين ، از دشمنان امير المومنين و خاندان پيامبر صلّى اللّه عليه و إله بود ، در موارد گوناگونى از سوى شاعران شيعه هجو شده است . همچنين در اين عصر شاعرى به نام على بن جهم كه از دشمنان امير المؤمنين و ناصبى بوده است ، از سوى على بن محمد بن جعفر علوى ، شاعر شيعى هجو شده است ، او نسب على بن جهم را انكار كرده و نسبت او را به سامة بن لوى مخدوش دانسته است . ابو الأسود دوئلى در هجو ابن زياد گفته است :

--> ( 1 ) . خدا گرسنه نگه دارد ، كسى را كه شما سير كرده‌ايد و سير كند كسى را كه به ستم شما گرسنه مانده است . ( 2 ) . با سياست پسنديده هاشمى ، بهار زندگانى براى امت خواهد بود . ( 3 ) . جاحظ ، ابى عثمان عمرو بن بحر . البيان و التبيين ، مطبعة لجنة التأليف و الترجمه و النشر ، قاهره ، ط اول ، 1367 ه ق - 1948 م ، ج 3 ، ص 365 . ( 4 ) . الشعر و طوابعه الشعبيه على مرّ العصور ، دار المعارف قاهره ، ص 36 . ( 5 ) . ابو الفرج اصفهانى : الاغانى ، دار احياء التراث العربى ، بيروت ، ج 17 ، ص 36 .